Zabytkowe kaplice ks. Marcina Krajewskiego i rodziny Woyczyńskich w Zambrowie odzyskały dawny blask [FOTO+VIDEO]

Zakończyły się prace renowacyjne murowanej neoromańskiej kaplicy grobowej rodziny Woyczyńskich z 1870 roku oraz drewnianej kaplicy ks. Marcina Krajewskiego, czyli najstarszego - wybudowanego w 1795 r. - wolno stojącego zabytku architektonicznego w Zambrowie.

Remont zabytkowych kaplic na cmentarzu parafialnym w Zambrowie rozpoczął się pod koniec maja 2024 roku. Głównym celem prowadzonych prac konserwatorskich było przywrócenie stanu technicznego i estetycznego zgodnego z pierwotnymi XVIII-wiecznymi założeniami oraz zapobieżenie procesowi zniszczenia. Wszystkie prace prowadzone były pod okiem archeologa i konserwatora zabytków.

Dzisiaj, 9 kwietnia na cmentarzu parafialnym w Zambrowie odbyło się uroczyste oddanie do użytku murowanej neoromańskiej kaplicy grobowej rodziny Woyczyńskich z 1870 roku oraz drewnianej kaplicy ks. Marcina Krajewskiego z 1795 r. W wydarzeniu udział wzięli ks. biskup Tadeusz Bronakowski, ks. dziekan dr Wojciech Nowacki - proboszcz parafii pw. Trójcy Przenajświętszej w Zambrowie, Senator RP Marek Adam Komorowski, Burmistrz Miasta Zambrów Kazimierz Dąbrowski, Starosta Zambrowski Edyta Marchelska-Groszfeld, Zastępca Burmistrza Miasta Zambrów Adam Libuda, Zastępca Wójta Gminy Zambrów Ewa Denkiewicz, przedstawiciele wykonawcy GOREK RESTAURO - Przemysław Gorek i Karolina Zalewska, proboszcz parafii pw. Ducha Świętego w Zambrowie ks. Robert Zieliński, a także radni i mieszkańcy naszego miasta.

O pracach przy renowacji zambrowskich kaplic mówiła historyczka sztuki Karolina Zalewska:

Neoromańska kaplica grobowa rodziny Woyczyńskich z 1870 r.

Piotr Woyczyński był dziedzicem majątku w Porytem-Jabłoni i kaplicę wybudował na grobie małżonki około 1870 roku. Projekt kaplicy wykonał prawdopodobnie Bolesław Muklanowicz – projektant kościoła pw. Trójcy Przenajświętszej w Zambrowie. Remont obejmował dach, dzwon, elewację, a także wnętrze kaplicy – ściany, posadzki, ołtarz, krypty wraz z drewnianą klapą.

Wykonawcą prac była GOREK RESTAURO Spółka Komandytowo-Akcyjna z Warszawy. Koszt całkowity wyniósł 729.999,79 zł, z czego 95% stanowiła dotacja z Rządowego Programu Odbudowy Zabytków, natomiast 5% - wkład Miasta Zambrów.

Drewniana kaplica ks. Marcina Krajewskiego z 1795 r.

Drugim remontowanym obiektem na cmentarzu parafialnym była zabytkowa drewniana kaplica grobowa księdza Marcina Krajewskiego herbu Jasieńczk (1737-1809), ur. w Sędziwujach Prątniku proboszcza zambrowskiego i nowogrodzkiego, kanonika katedralnego płockiego, oficjała łomżyńskiego, kawalera Orderu Św. Stanisława. Ta kaplica to najstarszy wolno stojący zabytek architektoniczny w Zambrowie, wybudowany w 1795 r. Drewniana konstrukcja usytuowana została na planie kwadratu; zrębowa, szalowana i podpiwniczona. Dach jest czterospadowy, gontowy, zwieńczony obeliskową sterczyną pobitą blachą. Nad drzwiami kaplicy widnieje napis, informujący o fundatorze budowli oraz o restauracji kaplicy w 1866 roku. Dolną część napisu stanowi epitafium Franciszki Chęcińskiej. W latach 70. ubiegłego wieku do budynku dodano murowane schodki i zadaszenie nad wejściem.

Wewnątrz kaplicy znajduje się późnobarokowa polichromia z iluzjonistycznym ołtarzem oraz sześcioma przedstawieniami tańca śmierci. Na prawo od wejścia przedstawione zostały spotkania ze śmiercią kilku osób: szlachcianki, szlachcica, dwóch pijących szlachciców, na lewo zaś: księdza, chłopki i żołnierza (lub myśliwego). Są to osoby reprezentujące miejscową społeczność, co miało znaczenie dla edukacyjnego wymiaru malowideł. Ponadto wewnątrz kaplicy, nad drzwiami, umieszczono tablicę erekcyjną z herbem Krajewskich – Jasieńczyk, nad którym znajduje się kapelusz kanonicki i łaciński napis:

OBECNY CMENTARZ, IDĄC ZA NAJDAWNIEJSZYM ZWYCZAJEM CHRZEŚCIJAN, A TAKŻE DLA OPATRZENIA ZDROWIA ŻYWYM, FUNDOWAŁ WRAZ Z TĄ KAPLICĄ MARCIN KRAJEWSKI, KANONIK KATEDRALNY PŁOCKI, OFICJAŁ ŁOMŻYŃSKI, KAWALER ORDERU ŚW. STANISŁAWA, PROBOSZCZ ZAWROCKI I NOWOGROCKI W 1795 ROKU I BOGU POŚWIĘCIŁ. TY, KTÓRY OGLĄDASZ TE DZIEŁA, SAM BĘDĄC ŚMIERTELNYM, MÓDL SIĘ O WIECZNY ODPOCZYNEK DLA ZMARŁYCH.

Wykonawcą tej części prac było konsorcjum firm: Lider: GOREK RESTAURO Spółka Komandytowo-Akcyjna z Warszawy, partner: GOREK RESTAURO Spółka z o. o. Spółka Komandytowa z Warszawy. Koszt całkowity wyniósł 486.054,02 zł, z czego 95% stanowiła dotacja z Rządowego Programu Odbudowy Zabytków, natomiast 5% - wkład Miasta Zambrów.

Niebawem opublikujemy materiał video z dzisiejszej uroczystości.