Kolejne zambroviana wśród publikacji Instytutu Pamięci Narodowej

W ostatnich tygodniach Instytut Pamięci Narodowej zaprezentował wystawę oraz dwie publikacje, nawiązujące do historii Zambrowa i okolic.

11. października w siedzibie Oddziału IPN w Białymstoku odbyło się uroczyste otwarcie wystawy zatytułowanej „Zbigniew Rećko. Trzynastka (1923–1946). Bohater białostockiego podziemia” przygotowanej przez OBEP IPN w Białymstoku. Postać zapomnianego bohatera białostockiego podziemia (m.in. szefa Kedywu w obwodzie Zambrów) przypomniał dr Marcin Zwolski, autor wystawy i towarzyszącej jej publikacji pod takim samym tytułem.

Podporucznik Zbigniew Rećko („Lew”, „Trzynastka”) urodził się w 1923 r. Od II 1942 r. wywiadowca Bojowej Organizacji „Wschód”. W nocy z 31 X na 1 XI 1942 r. w spektakularnej akcji samodzielnie wyprowadził z aresztu Gestapo trzech członków sztabu i łączniczkę Okręgu Armii Krajowej Białystok. Od końca 1942 r. w AK, członek komórki ochrony Sztabu Obszaru AK Białystok. Od 1 III 1944 r. zastępca szefa Kedywu Okręgu AK Białystok ppor. Tadeusza Westfala „Karasia”, wziął udział w wielu akcjach likwidacyjnych i walkach z okupantem, na początku VII 1944 r. po śmierci Westfala pełnił obowiązki szefa Kedywu Okręgu AK Białystok. Latem 1944 r. wraz z oddziałem Kedywu pchor. Zygmunta Stokowskiego „Oliwy” wziął udział w akcji „Burza” na terenie Obwodu AK Zambrów, walczył m.in. w potyczkach pod Wyknem i koło wsi Czarnowo–Undy, gdzie po śmierci dowódcy przejął dowodzenie oddziałem. Od XII 1944 r. adiutant komendanta Obwodu AK Zambrów kpt. Ferdynanda Tokarzewskiego „Kruka”. Zatrzymany 21 I 1945 r. przez Grupę Operacyjną NKWD-UB, ranny w płuca, został osadzony w Więzieniu Karno-Śledczym w Białymstoku. 9 V 1945 zbiegł w zbiorowej ucieczce więźniów. Na przełomie 1945/1946 r. mianowany adiutantem komendanta Okręgu Zrzeszenia „Wolność i Niezawisłość” Białystok ppłk. Mariana Świtalskiego „Sulimy”, jeden z jego najbardziej zaufanych współpracowników, członek osobistej ochrony i grupy dyspozycyjnej. 11 X 1946 r. zginął w walce z plutonem operacyjnym MO w okolicach Wysokiego Mazowieckiego. Odznaczony m.in. Orderem Virtuti Militari V klasy (1945), Krzyżem Walecznych (dwukrotnie: 1943 i 1944), pośmiertnie Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski (2009).

1. grudnia br. ukazał się najnowszy kalendarz historyczny IPN zatytułowany „Kartki z kalendarza”. Poszczególne jego karty składają się na historię reglamentacji podstawowych dóbr codziennego użytku na ziemiach polskich. Opowieść ta zaczyna się w czasie pierwszej wojny światowej, prowadzi poprzez okres PRL, a kończy się w 1989 r. Narracji towarzyszą nawiązujące do niej ilustracje oraz unikalne wizerunki kartek z kolejnych lat. W kalendarzu znajduje się także syntetyczna historia reglamentacji.

W centrum strony tytułowej oraz na karcie styczniowej reprodukowana jest unikalna kartka na chleb i cukier, wydana w 1916 r. przez lokalne władze Zambrowa. Jest ona ciekawa także dlatego, iż umieszczony na niej napis mówi o „mieście” choć status ten Zambrów formalnie odzyskał dopiero w 1919 r.

Polecamy:
:: Fotoreportaż: inscenizacja stanu wojennego w Grajewie
:: Czerwony Bór – O tym miejscu nikt miał nie wiedzieć. Tu ludowe Wojsko Polskie rozbijało podziemną Solidarność
:: RIH chce dokonać reedycji starych zambrowskich jednodniówek
:: Osadzeni z Czerwonego Boru w RIH i na historycznych mogiłach
:: Piknik pancerny w Starym Zakrzewie (foto + video)
:: Pokazy kawaleryjskie w Starym Zakrzewie (foto + video)
:: Opowiedz historię swojej miejscowości: Rutki-Kossaki
:: Inscenizacja 2010 Stanu Wojennego – fotoreportaż
:: Fotoreportaż z inscenizacji Bitwy o Zambrów 1939 r.
:: Fotoreportaż: inscenizacja 2009 stanu wojennego