Głodówka i Cola: 5 najczęstszych błędów w leczeniu biegunki, które tylko pogłębiają problem

Biegunka potrafi zepsuć dzień, urlop, a nawet cały tydzień. Choć to jedna z najczęstszych dolegliwości układu pokarmowego, wciąż narosło wokół niej wiele mitów. Jedni zalecają głodówkę, inni – colę i słone paluszki. W Internecie można znaleźć dziesiątki „sprawdzonych” sposobów, które mają rzekomo działać błyskawicznie. Niestety, część z nich nie tylko nie pomaga, ale wręcz wydłuża czas trwania dolegliwości. Oto pięć mitów, które warto odczarować, by w bezpieczny sposób wesprzeć organizm w powrocie do równowagi.

Wielu osobom wydaje się, że jedzenie tylko „dokłada pracy” osłabionym jelitom. Tymczasem głodówka przynosi odwrotny efekt – osłabia organizm i spowalnia regenerację błony śluzowej jelit. W czasie biegunki potrzebujesz energii do walki z infekcją i odbudowy tkanek. Jeśli jej zabraknie, organizm wolniej wraca do równowagi.

Zamiast rezygnować z jedzenia, wybieraj posiłki lekkostrawne i delikatne dla jelit. Dobrze sprawdzają się:

• kleik ryżowy,
• gotowana marchewka lub ziemniaki,
• dojrzały banan,
• pszenne pieczywo lub sucharki.

Jedz mało, ale regularnie, najlepiej co 2–3 godziny. Zbyt długie unikanie jedzenia prowadzi do spadku sił i uczucia ogólnego rozbicia. Kilkugodzinna przerwa w jedzeniu – na początkowym etapie infekcji – jest wystarczająca. Potem warto stopniowo wracać do normalnego odżywiania, by jelita miały z czego się regenerować.

To jeden z najbardziej rozpowszechnionych mitów. Cola nie nawadnia – wręcz przeciwnie. Zawiera dużo cukru i kofeinę, które mogą nasilać utratę wody. Gaz i kwasy zawarte w napoju dodatkowo drażnią błonę śluzową żołądka i jelit, przez co objawy mogą się nasilić.

Słone paluszki też nie są remedium – zawierają sód, ale nie dostarczają innych niezbędnych elektrolitów, takich jak potas czy glukoza, które wspomagają wchłanianie wody w jelicie.

Zdecydowanie lepiej sięgnąć po doustne płyny nawadniające– dostępne w aptekach w formie saszetek. Zawierają dokładnie dobrane proporcje elektrolitów i glukozy, dzięki czemu skutecznie uzupełniają utracone płyny.

To zrozumiały odruch, ale samo blokowanie perystaltyki (np. lekami hamującymi ruch jelit) może zatrzymać w przewodzie pokarmowym to, czego chcemy się pozbyć (toksyny i patogeny), przez co infekcja potrafi trwać dłużej.

Sensowniejsze jest leczenie, które pomaga usunąć przyczynę, czyli zastosowanie substancji adsorpcyjnych (działających jak „gąbka”): diosmektyt wiąże toksyny, bakterie i wirusy w świetle jelita, a równocześnie tworzy ochronną warstwę na śluzówce. W praktyce oznacza to mniej wypróżnień i szybszą poprawę bez „zatrzymywania” treści jelitowej.

Wiele osób zastanawia się, jak szybko działa Smecta – preparat zawierający diosmektyt. Działanie preparatu sprzyja łagodzeniu dolegliwości, a poprawa komfortu jest kwestią indywidualną, choć pełny efekt zależy od przyczyny dolegliwości i stopnia odwodnienia. Najlepsze rezultaty daje połączenie preparatu adsorpcyjnego z właściwym nawodnieniem i lekką dietą.

Biegunka odwadnia, a odwodnienie jest szczególnie niebezpieczne dla dzieci, seniorów i osób przewlekle chorych. Do lekarza zgłoś się, gdy objawy trwają powyżej 2–3 dni, towarzyszy im gorączka, krew w stolcu, silne wymioty, objawy odwodnienia (suchy język, skąpomocz, zawroty głowy) lub gdy dolegliwości są bardzo nasilone. Wczesne wdrożenie właściwego postępowania zwykle skraca czas choroby i zmniejsza ryzyko powikłań. Nie warto więc czekać, aż „samo przejdzie”.

Niektóre domowe metody, zamiast pomóc, mogą zaszkodzić. Mocny alkohol „żeby zabić bakterie powodujące biegunkę” tylko dodatkowo podrażnia błonę śluzową żołądka i nasila odwodnienie. Zioła o działaniu przeczyszczającym lub duże dawki węgla aktywowanego mogą zaburzyć naturalną równowagę mikrobioty i perystaltykę jelit.

Skuteczne postępowanie w biegunce jest proste: nawadnianie, lekka dieta, odpoczynek, a w razie potrzeby – preparat o potwierdzonym działaniu, najlepiej o właściwościach adsorpcyjnych. Jeżeli objawy są niepokojące, utrzymują się długo lub dotyczą osób z grup ryzyka, skonsultuj się z lekarzem.

*To jest lek. Dla bezpieczeństwa stosuj go zgodnie z ulotką dołączoną do opakowania. Nie przekraczaj maksymalnej dawki leku. W przypadku wątpliwości skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą.

SMECTA, Diosmectite, 1 saszetka zawiera 3 g diosmektytuw postaci glinokrzemianu. Substancje pomocnicze o znanym działaniu: glukoza, sacharoza. 1 saszetka zawiera 0,679 g glukozy i 0,27 g sacharozy. Postać farmaceutyczna: proszek do sporządzania zawiesiny doustnej. Wskazania do stosowania: leczenie ostrej biegunki u dzieci w wieku powyżej 2 lat w połączeniu ze stosowaniem doustnego płynu nawadniającego oraz ostrej biegunki u dorosłych, leczenie objawowe przewlekłej biegunki czynnościowej u dorosłych. Przeciwwskazania:Nadwrażliwość na substancję czynną lub na którąkolwiek substancję pomocniczą (glukoza jednowodna, sacharynian sodu, aromat pomarańczowy, aromat waniliowy). Podmiot odpowiedzialny: MAYOLY PHARMA FRANCE, 3 Place Renault, 92500 Rueil-Malmaison, Francja, Numer pozwolenia na dopuszczenie do obrotu wydanego przez MZ: R/0538 Data ostatniej aktualizacji: maj 2025 r.

Artykuł nie zastępuje konsultacji lekarskiej, jeśli występują u Ciebie objawy, konieczna jest konsultacja z lekarzem, aby ustalić przyczynę i wdrożyć odpowiednie leczenie.

Artykuł zweryfikowany merytorycznie przez: lek. Michała Dąbrowskiego