Lato – nie zapominajmy o bakteriach!

Wakacje są czymś, na co każdy czeka, pamiętajmy jednak, o właściwej higienie, piciu przegotowanej wody i spożywaniu umytych warzyw, owoców i dobrze dopieczonego, grillowanego mięsa, gdyż na surowych częściach mogą znajdować się małe niechciane stworzenia, których temperatura nie dosięgnęła i nie zniszczyła.

Słoneczna pogoda napełnia wszystkich energią i daje siły do nowych przedsięwzięć. Zmiana temperatury sprawia, że wszystko kwitnie: kwiaty rozwijają swoje kolorowe pąki, drzewa i krzewy przeobrażają się w zielone fabryki powietrza. Grille na nowo odzyskują swoje uznanie, a na ich ruszcie skwierczą pieczone przekąski. Biura podróży prześcigają się z ofertami na wyjazdy zagraniczne. Ten rozkwit jest wręcz namacalny, ale toczy się on również w ukryciu, w miejscach, które są nie dostępne dla ludzkiego oka, w małym mikroskopijnym świecie.

Wzrost temperatury i dobra wilgotność w niedostępnych miejscach stwarza niszę do rozwoju bakterii.  Historie o biegunkach przywiezionych z wakacji są przekazywane po każdym sezonie, zaś Salmonella od dawna jest postrachem lodziarni i nieumytych jajek.

Z nazwą tej bakterii wiele osób spotkało się już wcześniej słysząc o zatruciach pokarmowych bądź też wykonując badania sanitarno- epidemiologiczne na nosicielstwo przy przyjęciu do pracy. Dzięki dobremu nadzorowi i poprawie warunków higienicznych, rozprzestrzenianie tej bakterii stało się coraz rzadsze, a ogniska zachorowań są ograniczone lokalnie zaś dzięki odpowiedniemu leczeniu i reżimowi sanitarnemu szybko zwalczane.

Salmonella jest bakterią chorobotwórczą dla człowieka, która w warunkach naturalnych bytuje na różnych podłożach, w wodach i ściekach ma zdolność przetrwania przez długi okres. Człowiek zostaje zarażony spożywając brudną żywność i wodę, w której znajdują się bakterie. Zakażenie Salmonellą określa się jako choroba brudnych rąk, gdyż brak odpowiedniej higieny prowadzi do zakażenia. Biegunka, gorączka, osłabienie, ból brzucha, towarzyszące wymioty to główne objawy zachorowania.

Najgorszą postacią Salmonellozy jest dur brzuszny wywoływany przez Salmonelle typhi. Okres wylęgania waha się od 3 do 60 dni, najczęściej pierwsze oznaki występują po 2 tygodniach od kontaktu z patogenem.

Zarazek ten ma powinowactwo do komórek jelita, gdzie namnaża się w zatrważającym tempie. System obronny gospodarza nie pozostaje jednak bierny. Atak przynosi obustronne straty, a ginące bakterie uwalniają tzw. endotoksyny - toksyczne związki będące we wnętrzu mikroba. Skutkiem jest narastanie objawów chorobowych i wzmożona biegunka.

W kolejnym etapie bakterie przedostają się do krwiobiegu, a z krwią do innych narządów, gdzie dochodzi do ich zwielokrotnienia. Miejscem szczególnie upodobanym przez te mikroorganizmy jest wątroba i śledziona. Stąd, razem z żółcią wytwarzaną przez wątrobę, komórki niechcianego lokatora trafiają powrotnie do jelita, przyczyniając się do powstawania nacieków zapalnych i strupów w tym miejscu. W końcowym etapie zakażenia może dojść do krwawień z jelita i przerwania jego światła tzw. perforacji. Objawami towarzyszącymi durowi brzusznemu jest wysypka tzw "różyczka durowa”, może pojawić się zapalenie oskrzeli, suchy kaszel i zaburzenia rytmu serca. W przypadkach kończących się zgonem pojawia się wstrząs i tzw. „krzyż śmierci” przyspieszone tętno i obniżająca się temperatura ciała.

Zdrowienie trwa około 4 tygodni, gorączka spada, objawy zaczynają ustępować a odpowiednia antybiotykoterapia skraca przebieg choroby.

Wakacje są czymś na co każdy czeka, pamiętajmy jednak, o właściwej higienie, piciu przegotowanej wody i spożywaniu umytych warzyw, owoców i dobrze dopieczonego, grillowanego mięsa, gdyż na surowych częściach mogą znajdować się małe niechciane stworzenia, których temperatura nie dosięgnęła i nie zniszczyła.

Na miejsca wypoczynku wybierajmy kraje o wysokim poziomie sanitarnym i sprawdzonych noclegach. Higieniczny sposób i obróbka przygotowywanej żywności są podstawą naszego zdrowia. Wspomniany przedstawiciel jest jednym z wielu patogenów człowieka, który dostaje się do organizmu drogą pokarmową, dlatego tak ważne jest racjonalne podejście w tej materii.

Zdrowy dorosły może przejść zakażenie w sposób łagodny jednak osoby starsze, małe dzieci, kobiety w ciąży i osoby z obniżoną odpornością są najbardziej narażone na ciężkie powikłania. Lato i jego walory powinny przywoływać miłe wspomnienia radości a nie chwile grozy i dolegliwości bólowych.

Aleksandra Penconek

Piśmiennictwo: Choroby zakaźne i pasożytnicze. Redakcja naukowa Robert Flisiak. Wydawnictwo Czelej 2020