Dziś Ostatki!

Dziś - wtorek 16. lutego obchodzimy ostatni dzień Karnawału i okresu zwanego ostatkami.

Huczna obrzędowość związana z tym dniem sięga w Polsce czasów staropolskich. Nieodłącznym elementem świętowania w ostatni dzień karnawału były kolorowe korowody przebierańców, które przemierzały gościńce. Ponadto bogata szlachta i magnateria organizowała kuligi, a chłopi bawili się w karczmach przy tańcach i uczcie do późna w nocy.

Ostatki to kilkudniowy okres przed Środą Popielcową. W tradycji, która przetrwała do dziś okres ten otwiera Tłusty Czwartek. Dawniej w tych dniach zarówno na stole chłopskim jak i szlacheckim nie mogło zabraknąć chrustów, pączków czy blinów. Nie gardzono jednak poczęstunkiem z kaszy pełnej tłustych skwarków, zwykłej kiełbasy czy kapusty ze słoniną, a także ciastem nadziewanym słoniną i smażonym na dużej ilości smalcu.

Niegdyś ostatni wtorek przed postem nazywano także "Zagowinami" lub "Zagowkami". Tego dnia, podobnie jak w Tłusty Czwartek, gotowano lepsze i bardziej obfite jedzenie: barszcz, kapustę, wieprzowinę, kiełbasę, smażono "pampuchy" i "racuchy". Jako ostatnią potrawę podawano gotowane na twardo jaja.

W czasie Ostatków obchodzono wieś z maszkarami: chłopcy przebierali się za babę z dzieckiem i dziada, cygana, cygankę, żyda, diabła, śmierć, a także kozę lub kozła, niedźwiedzia, bociana, konia. Taki orszak częstowano suto jadłem. Zwyczaj ten praktykowany był zarówno przez mieszkańców wsi, jak i miast oraz dwory.

Dziś w Zambrowie do ostatkowych potraw i zwyczajów nie przywiązuje się już takiej wagi. Jedzenie jest bowiem o wiele bardziej dostępne niż dawniej. Niektóre jednak zwyczaje naszych przodków przetrwały do dziś, co prawda w nieco zmienionej formie, jak chociażby jedzenie pączków w Tłusty Czwartek, czy organizowanie zabaw ostatkowych. Poza tym jedynymi oznakami ostatków w naszym regionie jest odwiedzanie domów sąsiadów czyli zwyczaj tzw. „Cyganów”. Dziś po południu w Zambrowie grupki dzieci i nastolatków poprzebierane za Cyganów chodzić będą od domu do domu z tradycyjną rymowanką. Każdy gospodarz powinien poczęstować ich pączkami, słodyczami, jednak najchętniej mali Cyganie biorą niewielkie sumy pieniędzy. Dla dzieci jest to okazja do wesołego, zgodnego z tradycją spędzenia popołudnia oraz podreperowania swojego budżetu.

Polecamy:
:: Dziś 14. lutego - Walentynki
:: Dziś ostatnia sobota Karnawału
:: Dziś tłusty czwartek
:: Z laurką do Babci i Dziadka ...
:: Witamy w Nowym 2010 Roku
:: 26 grudnia - Drugi Dzień Świąt Bożego Narodzenia
:: Dziś pierwszy dzień Świąt Bożego Narodzenia
:: Tradycje Wigilijne
:: Dziś Mikołajki