Andrzejki - tradycje, wróżby, zwyczaje

30 listopada obchodzimy imieniny Andrzeja - popularnie zwane Andrzejki. Wszystkim solenizantom pragniemy z tej okazji złożyć serdeczne życzenia. Andrzejki to w wielu krajach Europy zwyczaj organizowania różnego rodzaju wróżb, które są starym jak świat sposobem na „przewidywanie przyszłości”. Dawniej wierzono, że są dni, kiedy duchy przodków wracają na ziemię i odsłaniają odrobinę "nieznanego".

Początek Adwentu sprzyjał podobno wróżbom miłosnym. Panny wróżyły zamążpójście w wigilię świętego Andrzeja, kawalerowie - w przeddzień świętej Katarzyny.

Andrzejki od wieków odprawiały dziewczęta nie tylko w Polsce, ale także w Niemczech, niektórych regionach Szwajcarii, na Słowacji, w Czechach, Rumunii, Rosji, na Ukrainie i Białorusi oraz w krajach śródziemnomorskich, zwłaszcza w Grecji.

W zbliżonej do dzisiejszej postaci andrzejkowe wróżby pojawiły się mniej więcej na przełomie XVI i XVII w. Najbardziej popularne i dające najszersze pole interpretacji było lanie wosku, cyny lub ołowiu.

W andrzejkowy wieczór bardzo ważną rolę odgrywały zwierzęta domowe. Pies, kot, gąsior, byczek, kozioł, a nawet najzwyklejsza kura przepowiadały, która z panien pierwsza wyjdzie za mąż, a także z której strony nadejdzie narzeczony. Potrafiły nawet wywróżyć, w jakim wieku i kondycji będzie wybranek. Czasami pannom udawało się poznać imię przyszłego męża, a nawet zobaczyć, jak będzie wyglądał. Wystarczyło nocą zajrzeć do studni lub zerknąć w lustro, gdy wybije północ. Dziewczęta wróżyły także z butów, drobnych przedmiotów ukrytych pod talerzami, gałęzi drzew owocowych, a nawet z obierki z jabłek.

Andrzejkowe wróżby przetrwały do dziś, mimo że przez stulecia Kościół potępiał je jako zabobony.

Dziś Andrzejki dla większości z nas, traktowane są raczej jako zabawa i kultywowanie tradycji ludowej, niż wiara w magiczną moc wróżb. W przedszkolach i szkołach organizowane są ostatnie przed Adwentem dyskoteki oraz spotkania andrzejkowe, w trakcie których dzieci pod opieką dorosłych poznają ludową tradycje i zwyczaje.