4 czerwca Dniem Wolności i Praw Obywatelskich

Dziś mija 27 lat od pierwszych powojennych częściowo wolnych wyborów parlamentarnych - dziś Dzień Wolności i Praw Obywatelskich.

4 czerwca 1989 roku w Polsce odbyła się I tura częściowo wolnych wyborów do Sejmu i całkowicie wolnych do Senatu. Zwycięstwo odniósł obóz „Solidarności”, zdobywając 160 na 161 wszystkich mandatów poselskich i 92 miejsca ze 100 możliwych w Senacie.

Jak czytamy w publikacjach Instytutu Pamięci Narodowej, wyniki pierwszej tury wyborów parlamentarnych 4 czerwca 1989 r. okazały się zaskoczeniem zarówno dla PZPR, jak i Solidarności. W obozie rządzącym opracowano wiele analiz przyczyn klęski wyborczej, ale znacznie istotniejsze były napływające do MSW i KC PZPR informacje świadczące o tym, że proces ewolucyjnej zmiany ustroju, zaplanowany przy okrągłym stole na kilka lat, nabierze tempa. O ile przed wyborami wydawało się, że zarówno stanowisko prezydenta, jak i misja tworzenia nowego rządu będą zarezerwowane dla ludzi z PZPR, o tyle po 4 czerwca nie było to już takie pewne. Ogromne poparcie społeczne dla opozycji otworzyło przed jej przywódcami nowe, znacznie szersze możliwości działania, a równocześnie gwałtownie pogłębiło dezorientację i kryzys całego aparatu władzy.

Wybory czerwcowe okazały się z czasem wydarzeniem kluczowym dla upadku reżimu komunistycznego. Przyspieszyły reformy ustrojowe i w konsekwencji narodziny III Rzeczypospolitej. Wyłoniony w ich wyniku parlament jeszcze w tym samym roku przyjął przygotowany przez wicepremiera Leszka Balcerowicza pakiet 10 ustaw gospodarczych, a także dokonał kolejnej nowelizacji konstytucji, dokonując m.in. wykreślenia postanowień o kierowniczej roli PZPR oraz zmiany nazwy państwa z Polska Rzeczpospolita Ludowa na Rzeczpospolita Polska.

Na arenie międzynarodowej wybory w Polsce zostały uznane za sygnał dla innych narodów środkowo-wschodniej Europy, a także za kluczowe wydarzenie dla przebiegu Jesieni Ludów.

W 2013 roku Sejm RP VII kadencji ustanowił dzień 4 czerwca Dniem Wolności i Praw Obywatelskich.W uchwale podkreślono, że w czasie wyborów 4 czerwca 1989 r. karta wyborcza zastąpiła siłę, a wynik głosowania zapoczątkował proces uwalniania się Europy od komunizmu. „Było to symboliczne zwycięstwo pokoleń Polaków, którzy nigdy nie pogodzili się ze zniewoleniem. Było to zwycięstwo „Solidarności”, przeciwko której w grudniu 1981 r. władza wysłała czołgi, chcąc siłą złamać narodowego ducha wolności” - czytamy w dokumencie.

Polecamy:
:: Uroczyste obchody Dnia Flagi w Kołakach Kościelnych [foto]
:: Wiwat Konstytucja! Miejskie uroczystości [foto]
:: Dziś Święto Narodowe 3 Maja
:: Święto Flagi
:: Patriotyczny koncert z okazji 3. Maja w PSM [foto]
:: Powiatowe obchody rocznicy zbrodni katyńskiej i katastrofy smoleńskiej [foto]
:: Zambrowianie oddali cześć ofiarom mordu katyńskiego [foto]
:: Upamiętnili Żołnierzy Wyklętych [foto+video]
:: „Niepodległościowy” koncert w PSM [foto]
:: Święto Niepodległości w ZS1 [foto+video]
:: Święto Niepodległości u „Biedronek”
:: Syreny alarmowe w 76. rocznicę ataku Armii Czerwonej na Polskę