9 marca – Dzień Statystyki Polskiej

Zapewne mało kto wie, że dziś (9 marca) obchodzony jest Dzień Statystyki Polskiej. Został on ustanowiony w 2008 roku dla upamiętnienia pierwszego na ziemiach polskich Spisu Powszechnego uchwalonego 9 marca 1789 roku przez Sejm Czteroletni. Dzień ten jest okazją do refleksji nad miejscem statystyki w życiu gospodarczym i społecznym.

Data ta została wybrana na cześć Sejmu Czteroletniego, który odbył się 9 marca 1789 roku. Wówczas Fryderyk Józef Moszyński postulował pierwsze przeprowadzenie spisu powszechnego w Polsce. Swój cel osiągnął, bowiem kilkanaście tygodni później, a dokładnie 22 czerwca, Sejm podjął decyzję o przeprowadzeniu spisu mieszkańców Rzeczpospolitej Obojga Narodów.

Była to, jak na tamte czasy, jedyna na świecie analiza sytuacji dochodowej i wydatkowej jednostek administracyjnych państwa polskiego. Intencją wystąpienia Fryderyka hrabiego Moszyńskiego była propozycja przeprowadzenia spisu ludności i „dymów” (budynków). Z niezwykłą przenikliwością, jak na swoje czasy zaprojektował organizację spisu, podstawowe kategorie spisowe, wzory tablic, a następnie przedstawił wyniki tego spisu w odrębnych tabelach, pokazujących strukturę społeczną i terytorialny rozkład ludności (z wyłączeniem duchowieństwa i szlachty). Intencją przedsięwzięcia było zebranie informacji o ludności płci męskiej w wieku poborowym, ponieważ kraj był w ostrym konflikcie zbrojnym z carską Rosją.

Symbolika tego zdarzenia ukazuje, jak wielką rolę miała odegrać statystyka w próbie przekształcenia Rzeczypospolitej w nowoczesne państwo europejskie.






Polecamy:
:: Obchody Narodowego Dnia Pamięci Żołnierzy Wyklętych [foto]
:: Środa popielcowa rozpoczyna Wielki Post
:: Dziś ostatki!
:: Dziś Walentynki
:: Dziś tłusty czwartek. Zaglądamy do cukierni
:: Dziś Dzień Dziadka
:: Wyjątkowe święto wyjątkowej osoby - dziś Dzień Babci
:: Dziś święto Trzech Króli