Profilaktyka wad cewy nerwowej

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Zambrowie informuje, że w roku bieżącym realizowana jest kolejna edycja Programu Pierwotnej Profilaktyki Wad Cewy Nerwowej.

Wady cewy nerwowej (WCN) powstają w wyniku defektu ośrodkowego układu nerwowego, polegają na zaburzeniu zamknięcia cewy nerwowej lub elementów ją pokrywających. Powstają w pierwszych tygodniach ciąży.

Dzięki postępowi medycyny, poprawie opieki zdrowotnej oraz warunków życia, poziomu wykształcenia i świadomości ludzi można obecnie zapobiegać wielu zaburzeniom i wadom rozwojowym. Jednym z takich działań jest zapobieganie wadom wrodzonym cewy nerwowej. Należą one do wad stosunkowo często występujących w Polsce (1,2-2,0 na 1000 urodzeń) i są istotną przyczyną umieralności okołoporodowej i umieralności niemowląt. Dzieci z bezmózgowiem umierają zaraz po urodzeniu, z przepuklinami otwartymi w 40% przeżywają ponad 7 lat, lecz tylko w 1% nie wykazuje objawów kalectwa.

W powstawaniu wad układu nerwowego istotną rolę odgrywają czynniki genetyczne i środowiskowe. Ryzyko wystąpienia wady u kolejnego potomka rośnie w miarę pojawienia się nowych przypadków w rodzinie.

Z czynników środowiskowych podkreśla się rolę diety, a szczególnie niedoboru kwasu foliowego w okresie przed zajściem w ciążę i w pierwszych tygodniach ciąży. Sądzi się, że z niedoborem kwasu foliowego jest związane także powstawanie innych wad wrodzonych, niedorozwój łożyska, zwiększona skłonność do poronień, zmniejszona masa urodzeniowa oraz częstsze zapadanie na takie choroby jak: niedokrwistość, choroba niedokrwienna serca, nowotwory i depresje.

Ujemne skutki przyjmowania kwasu foliowego w większych dawkach dotyczą przypadków maskowania niedokrwistości z powodu niedoboru witaminy B12 oraz interakcji z cynkiem i lekami głównie padaczkowymi.

Wyniki badań prowadzonych w wielu krajach świata dostarczyły niepodważalnych dowodów, że codzienne przyjmowanie przez kobiety w wieku rozrodczym (15-49 lat) małych dawek kwasu foliowego (0,4mg dziennie) przed poczęciem dziecka i w pierwszych 12 tygodniach ciąży, znacznie zmniejsza ryzyko wad cewy nerwowej u potomstwa.

W wielu krajach realizowane są od wielu lat programy pierwotnej profilaktyki wad cewy nerwowej. W Polsce taki program realizowany jest od 1998r.

Program zakłada trzy podstawowe obszary działań wobec ogółu kobiet w wieku rozrodczym:
:: propagowanie żywienia bogatego w witaminy z grupy B i kwas foliowy,
:: propagowanie codziennego przyjmowania dawki 0,4mg kwasu foliowego
:: wzbogacenie żywności kwasem foliowym.

Celem programu jest kształtowanie postaw młodych ludzi poprzez umożliwienie im zrozumienia własnej roli jako przyszłych rodziców w stwarzaniu szans na zdrowie i dobrą jakość życia swojego dziecka.