:-(

Wygląda na to że masz Adblocka. Utrzymujemy się z reklam żeby móc dostarczyć Ci wiadomości z Twojego regionu za które nie musisz płacić, czy mógłbyś rozważyć jego wyłączenie?



teraz 20°C
powietrze Dobre

Powstanie warszawskie – zambrowskie ślady. Wywiad z dr. Andrzejem Zawistowskim

RIH Historia, Powstanie warszawskie zambrowskie ślady Wywiad Andrzejem Zawistowskim - zdjęcie, fotografia
Portal zambrow.org 01/08/2018 07:00

Obchody 74. rocznicy wybuchu powstania warszawskiego organizowane są dziś w całym kraju. Wszyscy oddają hołd poległym powstańcom, którzy walczyli o wolną Polskę. Czy historia powstania warszawskiego łączy się z naszym miastem? O to zapytaliśmy byłego mieszkańca Zambrowa, obecnie wykładowcę w Szkole Głównej Handlowej oraz kierownika Działu Historycznego Muzeum Powstania Warszawskiego, dra Andrzeja Zawistowskiego.

 

1 sierpnia 1944 roku o godz. 17.00 do walk powstania warszawskiego stanęło około 50 tys. powstańców Armii Krajowej zorganizowanych w zgrupowania obejmujące bataliony i inne formacje zbrojne. Wg udokumentowanych źródeł polscy żołnierze mieli do dyspozycji: 1000 karabinów zwykłych, 300 pistoletów maszynowych, 60 ręcznych karabinów maszynowych, 7 ciężkich karabinów maszynowych, 35 karabinów przeciwpancernych i Piatów, 1700 pistoletów zwykłych i 25000 granatów. Oznaczało to w praktyce, że uzbrojony był co 10 powstaniec. Pozostali mogli liczyć na broń zdobyczną lub przejętą po poległych kolegach. Zapasy amunicji były przewidziane na kilkudniową walkę. W rezultacie powstanie trwało 63 dni, będąc największym tego typu zrywem wolnościowym w historii II wojny światowej. Mimo znacznej przewagi militarnej, wojska niemieckie poniosły ogromne, blisko 50% straty: 10.000 poległych, 7.000 zaginionych, 9.000 rannych.

 

zambrow.org: W jaki sposób powstanie warszawskie, historia wspaniałych ludzi, walczących o wolną Polskę i jej stolicę, łączy się z naszym miastem?

 

dr Andrzej Zawistowski: Wbrew pozorom powstanie warszawskie jest bliskie historii Zambrowa, i to przynajmniej w trzech obszarach. Po pierwsze wielu przyszłych Powstańców przeszło przez zambrowskie koszary. Trudno wymienić wszystkie nazwiska, ale wspomnijmy chociażby o kilku.

Do zambrowskiej Szkoły Podchorążych Rezerwy Piechoty trafił Eugeniusz Lokajski, w Powstaniu noszący pseudonim „Brok”. To olimpijczyk z 1936 r., ale przede wszystkim autor znakomitych zdjęć z czasów Powstania. Zginął 25 września 1944 r.

Olimpijczykiem i zambrowskim podchorążym był też Janusz Zalewski „Supełek”. W czasie Powstania w Kedywie Okręgu Warszawskiego Armii Krajowej - Oddział Dyspozycyjny A. Od 2 sierpnia 1944 r. w zgrupowaniu „Radosław” - oddział dyspozycyjny dowódcy zgrupowania. Ranny na Woli, został zamordowany podczas niemieckiej pacyfikacji szpitala.

Zambrowską podchorążówkę skończył także Kazimierz Czapla „Gurt” – dowódca IV Zgrupowania „Gurt”. Po Powstaniu trafił do niewoli. Po wojnie osiadł w Gdańsku, gdzie zmarł w 1964 r.

Dywizyjny Kurs Podchorążych Piechoty przy 71. pułku piechoty skończył Jan Jaworski „Maryśka” – w Powstaniu zastępca dowódcy, a następnie dowódca II plutonu „Alek” w 2. kompanii „Rudy” batalionu Zośka. Ranny 22 sierpnia 1944 r., zmarł 10 października 1944 r.

Mazowiecką Szkołę Podchorążych Rezerwy im. gen. Józefa Bema skończył Tadeusz Wiwatowski „Olszyna”. On także trafił do Kedywu Okręgu Warszawskiego Armii Krajowej - Oddział Dyspozycyjny A. Od 2 sierpnia 1944 r. był w zgrupowaniu „Radosław” - oddział dyspozycyjny dowódcy zgrupowania. Był tam dowódcą oddziału (kompanii). Poległ 11 sierpnia 1944 r.

To oczywiście tylko wybrani Powstańcy z dużej grupy, która przewinęła się przez zambrowskie koszary.

           

zambrow.org: Oni wszyscy tylko przez pewien czas mieszkali w Zambrowie…

 

dr Andrzej Zawistowski: Część Powstańców miała w Zambrowie również swoje korzenie. Czasami pochodzili oni z miejscowych rodzin, czasami ich rodziców los do Zambrowa rzucił jedynie na kilka lat. To mniejsza i precyzyjniejsza do wskazania grupa. Znanych jest sześciu Powstańców, którzy urodzili się w Zambrowie.

Leon Jarząbek „Wieloborski” (1906), przeszedł cały powstańczy szlak bojowy: Wola - Stare Miasto - Śródmieście Północne. Trafił do niewoli, zmarł w 1969 w USA.

Jerzy Krzyżanowski „Irczyk” (1923) - najpierw walczył w batalionie „Kiliński” - 1. kompania „Wigry”. Od połowy sierpnia był w zgrupowaniu „Hal” - kompania szturmowa. Powstanie zakończył w Kierownictwie Produkcji Uzbrojenia. Jego bratem był Wacław Krzyżanowski „Raciborski” (1924). Kapral podchorąży, V Obwód (Mokotów) - dywizjon 1. pułku szwoleżerów Józefa Piłsudskiego. Poległ 1 (lub 2) sierpnia 1944 r. na Czerniakowie.

Tadeusz Malicki „Pomian” (1920). W czasie Powstania w Oddziale VI (Biuro Informacji i Propagandy Komendy Głównej Armii Krajowej) - w Oddziale Osłony Wojskowych Zakładów Wydawniczych. Powstanie przeżył i dostał się do niemieckiej niewoli.

Wasilewicz Zbigniew „Zbych” (1928) – był łącznikiem  w Zgrupowaniu „Róg” AK - batalion NOW-AK „Gustaw” - 4. kompania „Harcerska” - pluton łączności. Poległ 10 lub 11 sierpnia 1944 r. na Placu Zamkowym.

Eugeniusz Wrzosek „Andrzej” (1925). Walczył w Śródmieściu - zgrupowanie „Chrobry II” - II batalion „Lecha Grzybowskiego”. Po upadku Powstania trafił do niewoli. Zmarł w Wielkiej Brytanii.

 

zambrow.org: Czy można stwierdzić, że w walkach powstania warszawskiego brali udział zambrowianie?

 

dr Andrzej Zawistowski: Wspomniani Powstańcy urodzili się w samym Zambrowie. Można odnaleźć także osoby, które przyszły na świat w okolicznych miejscowościach. Warto też wspomnieć, że w Zambrowie zmarł Witold Krasnodębski „Zenon” (1913). Urodził się w Łodzi, walczył w szeregach Polskiej Armii Ludowej. Warszawę opuścił z ludnością cywilną.  

 

zambrow.org: Na początku rozmowy wspomniał Pan o trzech obszarach, na których powstanie warszawskie jest bliskie historii Zambrowa. Zambrowskie koszary, pochodzenie powstańców – co jeszcze może łączyć nasze miasto z warszawskimi wydarzeniami sierpnia i września 1944 roku?

 

dr Andrzej Zawistowski: Samo słowo „Zambrów” zaistniało podczas Powstania Warszawskiego jako pseudonim i hasło. Pseudonim „Zambrów” w czasie Powstania nosił Franciszek Świerczewski (1923). Był starszym strzelcem w zgrupowaniu „Radosław” - batalion „Miotła”. Po rozwiązaniu „Miotły” znalazł się w batalionie „Czata 49”. On także przeszedł cały Powstańczy szlak – od Woli przez Stare Miasto, skąd kanałami przedostał się do Śródmieścia Północnego a następnie Południowego. Trafił do niewoli, jednak uciekł z transportu do obozu jenieckiego.

Z kolei 31 sierpnia 1944 r. od godz. 18:00 zgodnie z rozkazem Komendy Okręgu Warszawa AK na terenach kontrolowanych przez Powstańców przez dobę obowiązywało hasło „Zatrzask”. Odzew brzmiał „Zambrów”

 

zambrow.org: Bardzo dziękujemy za interesującą rozmowę.

 

dr Andrzej Zawistowski: Ja również dziękuję i zapraszam do Muzeum Powstania Warszawskiego.

 

Jak się okazuje historia powstania warszawskiego wcale nie jest tak odległa od Zambrowa, jakby się wydawało. Czy wobec tego powstanie warszawskie możemy nazywać również „naszym” powstaniem? Podczas tych 63 dni walk poległo ok. 16 tys. powstańców i ok. 150 tys. ludności cywilnej. Tysiące osób zostało rannych. Około 650 tys. ludności cywilnej zostało wywiezione z Warszawy do obozu przejściowego w Pruszkowie, stamtąd 150 tys. do przymusowej pracy w Niemczech, a 50 tys. do obozów koncentracyjnych. Wśród nich byli również zambrowianie…

 

Dziś o godzinie 17:00 w Zambrowie i całym naszym województwie zawyją syreny. Zatrzymajmy się wtedy na chwilę i oddajmy hołd poległym Polakom. Ci ludzie walczyli o naszą przyszłość…

Reklama

Powstanie warszawskie – zambrowskie ślady. Wywiad z dr. Andrzejem Zawistowskim komentarze opinie

  • gość 2018-08-01 14:01:31

    Brawa dla Redakcji za refleks i pamiętaniu o naszych "na uchodźctwie". ;)

  • Gość - niezalogowany 2018-08-03 10:50:13

    https://marucha.wordpress.com/2018/08/02/karygodna-zbrodnia/

    Komentarz do art. też warto prześledzić i wyciągnąć wnioski.

  • Gość - niezalogowany 2018-08-03 10:52:47

    https://marucha.wordpress.com/2018/08/02/karygodna-zbrodnia/

Dodajesz jako: |
Reklama

Ogłoszenia PREMIUM

Ekogroszek EXTRA PREMIUM +.

Bardzo dobrej jakości ekogroszek o parametrach: - wartość opałowa 26-28 MJ/kg -siarka 0,50% - popiół do 5%- części lotne >35%. Warunki transportu..


Rozbiórki Zambrów wyburzenia

Wykonujemy wyburzenia i rozbiórki budynków gospodarczych, przemysłowych i rolniczych (w tym obór rolniczych) na terenie Zambrowa, Szumowa, Kołak..


OPERATOR MASZYN Greenvit

Firma Greenvit- producent ekstraktów roślinnych poszukuje kandydatów na stanowisko: OPERATOR MASZYN Miejsce pracy: Zambrów Rodzaj pracy: pełny..


Korepetycje, nauka języka

Oferuję pomoc w nauce oraz naukę języka francuskiego


Budynek użytkowy 452m2, Aleja

City-Biuro Nieruchomości: Budynek mieszkalno-użytkowo-handlowy o powierzchni użytkowej 452m2 położony przy Aleji Wojska Polskiego w Zambrowie...


Franczyzobiorca sklepu Żabka.

Zacznij prowadzić własny biznes z Żabką! Współpraca oparta na naszym doświadczeniu i Twojej przedsiębiorczości. Nasza oferta franczyzowa..


Sprzedawca - branża budowlana

Hurtownia materiałów budowlanych i wykończeniowych Chemix Sp. z o.o. w Zambrowie zatrudni osobę na stanowisko Sprzedawca Od kandydatów na..


Piasek Zambrów - transport

Sprzedajemy piasek, żwir, czarnoziem, kruszywo drogowe i inne kruszywa. piach, kruszywa z transportem w Zambrowie, Kołakach, Szumowie, Rutkach i..


Naprawa i regeneracja

Borowo - Naprawa i regeneracja alternatorów i rozruszników, Dorota Sasinowska Oferujemy Państwu zakup oraz naprawę alternatorów i rozruszników...


Węgiel kamienny kostka 640

Posiadamy w sprzedaży węgiel o parametrach -wartość opałowa 24-25 MJ/kg -zawartość popiołu od 6% do 8% Posiadamy samochody samowyładowcze. Warunki..


SPRZEDAM LAS w KOŁAKI

Mam do sprzedania LAS MIESZANY, o powierzchni 1,21 ha. Zapraszam. Tel. kontaktowy 515 279 804.


Mieszkanie 2-pokojowe, parter,

City-Biuro Nieruchomości posiada w ofercie sprzedaży: Mieszkanie o powierzchni 36,90m2 położone na parterze w bloku przy 71 Pułku Piechoty. Lokal..


Sprzedam Volkswagena LT

Sprzedam Volkswagena LT 28 2,5 D z 1999 r. Auto w bardzo dobrym stanie , doinwestowane . Samochód pracował w hurtowni i zaopatrywał apteki w leki ...


Zapewnię wsparcie materialne

Hej. Fajnie, że odwiedziłaś moje ogłoszenie. :-) Poznam sympatyczną i atrakcyjną 18-40 -latkę, która chciałaby mieć wyjątkową okazję w tajemnicy,..


Mieszkanie 24,34m2,

City-Biuro Nieruchomości posiada w ofercie sprzedaży: Mieszkanie o powierzchni 24,34m2 położone na IV piętrze w bloku przy ul. Grunwaldzkiej w..


SERWIS KOMPUTEROWY SPEEDCOMP

Zajmujemy się profesjonalnym serwisem: - KOMPUTERÓW - TELEWIZORÓW - TELEFONÓW - oraz wielu innych URZĄDZEŃ ELEKTRONICZNYCH Instalacja i..


NOWA CENA !!! Mieszkanie

NA SPRZEDAŻ ROZKŁADOWE, PRZYTULNE MIESZKANIE 54M2 NA OSIEDLU SADOWA. Nieruchomość posiada 2 pokoje, oddzielną kuchnię, łazienkę oraz balkon. Łączna..


Usługi koparką Zambrów

Świadczymy usługi koparką oraz koparko ładowarką w Zambrowie, Szumowie, Kołakach Kościelnych i Rutkach oraz okolicy. Cały powiat zambrowski. Nasi..


Meble na wymiar. Kuchnie,

Producent mebli na wymiar Murawski Furniture m.in kuchnie, szafy, garderoby, meble do samodzielnego składania. Odwiedź naszą stronę..


PRZYDOMOWE OCZYSZCZALNIE

Przydomowe oczyszczalnie ścieków: - drenażowe - biologiczno mechaniczne - bezprądowe - przepompownie - studnie chłonne Zajmujemy się..


Sprzedawca stacji Lotos Kołaki

Stacja paliw Lotos w Kołaki Kościelne Gosie Małe 29a od 25.10.2019r. Poszukuję pracownika na stanowisko: - kasjer/sprzedawca Doświadczenie nie jest..


Mieszkanie 71,66m2,

City-Biuro Nieruchomości posiada w ofercie sprzedaży: Mieszkanie o powierzchni 71,66 m2 położone na VI piętrze w bloku z windą przy ul. Papieża Jana..


Usługi maszynami budowlanymi

Świadczy usługi maszynami budowlanymi, tj. koparki, koparko-ładowarki, wywrotki. Posiadamy w swojej ofercie na sprzedaż materiały budowlane tj...


Mieszkanie 4 pokoje, 71 Pułk

City-Biuro Nieruchomości posiada w ofercie sprzedaży: Mieszkanie o powierzchni 56,20m2 położone na IV piętrze w bloku przy ul. 71 Pułku Piechoty w..


NOWA CENA !!! Działka

Mam do sprzedania działkę rekreacyjną ok 300 m2 - działka jest żyzna, równa, posiada podłączenie do wody. Działka zagospodarowana, uprawiana od 10..


Światłowodowy Internet w

Internet bez zawieszania, gwarancja prędkości, szybko, solidnie. Sprawdź nas w blokach: https://arcynet.pl/internet-do-bloku-24m/ albo w domkach..


Mieszkanie 56,20m2,

City-Biuro Nieruchomości posiada w ofercie sprzedaży: Mieszkanie o powierzchni 56,20m2 położone na parterze w bloku przy ulicy 71 Pułu Piechoty w..


Sprzedam Mieszkanie 72 m2 w

Sprzedam mieszkanie o pow. 72,8 m2 na II piętrze z dużym balkonem w Zambrowie przy ul. Wyszyńskiego. Mieszkanie ładne i czyste, po remoncie. Gotowe..


Naprawa komputerów i laptopów,

Zajmujemy się profesjonalnie: - naprawą komputerów - naprawą laptopów - naprawą telefonów - naprawą tabletów - naprawą nawigacji - naprawą..


Nowa kablówka telewizja w

Pakiety z Internetem już od 55zł, bez talerza, bez zawieszania się, w pełni cyfrowa kablówka na światłowodach. Sprawdź:..


Sprzedam na części motorower

Sprzedam na części zarejestrowany motorower Romet Ogar z silnikiem Jawki. Jeśli chcesz aby młodemu kierowcy leciał zniżki na ubezpieczenie auta to..


Sprzedam wkład bagażnika

Sprzedam styropianowy wkład bagażnika samochodu TIGUAN (bez koła zapasowego)


Mieszkanie do wynajęcia

Wynajmę mieszkanie (dwa pokoje) umeblowane. Na ul. Grunwaldzkiej


Ocieplanie Poddaszy Pianą Pur

Docieplamy natryskowo pianą otwarto i zamknięto komórkową: poddasza,magazyny, hale,garaże,fundamenty itp. Główne zalety piany to:brak mostków..


Kupujemy samochody,my płacimy

Kupujemy samochody w bardzo dobrym stanie, z mniejszymi lub większymi wadami także auta powypadkowe ,od 1000zł do 20000zł.Auta bez..


transport maszyn ciągników

Szukasz oferty transportowej w Zambrowie, w okolicy? Zapewniamy sprawną i szybką usługę transportową maszyn, ciągników, lokalny transport..


Reklama
 Reklama

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z 27 kwietnia 2016 roku tzw. RODO. Nowe prawo nakłada na nas obowiązek uzyskania Twojej zgody na przetwarzanie przez nas danych osobowych w plikach cookies

Oświadczam, iż zapoznałem sie z Polityką prywatności i zgadzam się na zapisywanie i przechowywanie w mojej przeglądarce internetowej tzw. plików cookies oraz na przetwarzanie zaszyfrowanych w nich danych osobowych pozostawianych w czasie korzystania z innych stron internetowych, serwisów oraz parametrów zapisywanych w plikach cookies w celach marketingowych, w tym na profilowanie i w celach analitycznych przez zambrow.org, oraz ZAUFANYCH PARTNERÓW.

Administratorzy danych / Podmioty którym powierzenie przetwarzania powierzono

MARKOMP z siedzibą w Zambrów 18-300 , Bema 2B

Cele przetwarzania danych

1.marketing, w tym profilowanie i cele analityczne
2.świadczenie usług drogą elektroniczną
3.dopasowanie treści stron internetowych do preferencji i zainteresowań
4.wykrywanie botów i nadużyć w usługach
5.pomiary statystyczne i udoskonalenie usług (cele analityczne)


Podstawy prawne przetwarzania danych


1.marketing, w tym profilowanie oraz cele analityczne – zgoda
2.świadczenie usług drogą elektroniczną - niezbędność danych do świadczenia usługi
3.pozostałe cele - uzasadniony interes administratora danych


Odbiorcy danych

Podmioty przetwarzające dane na zlecenie administratora danych, w tym podmioty ZAUFANI PARTNERZY, agencje marketingowe oraz podmioty uprawnione do uzyskania danych na podstawie obowiązującego prawa.

Prawa osoby, której dane dotyczą

Prawo żądania sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania danych; prawo wycofania zgody na przetwarzanie danych osobowych. Inne prawa osoby, której dane dotyczą.

Informacje dodatkowe

Więcej o zasadach przetwarzania danych w "Polityce prywatności"