70 lat temu w bitwie o Zambrów zginęło 400 polskich żołnierzy

Historia działań wojennych w okolicach Zambrowa i samym mieście, we wrześniu 1939 roku to mężny opór i walka 71. Pułku Piechoty. 11 września miała miejsce krwawa bitwa o Zambrów, w której zginęło około 400 polskich żołnierzy. W dniu wczorajszym, 70 lat od tragicznych wydarzeń, w naszym mieście odbyły się oficjalne uroczystości patriotyczne oraz inscenizacja bitwy.

11 września 1939 r. III batalion mjr Jakuba Fobera atakował z rejonu Zakrzewa, II batalion mjr Stanisława Knapika wyszedł na skraj lasu pod Wądołkami, skąd miał nacierać na koszary w Zambrowie. W tym samym czasie I batalion kapitana Tadeusza Dworaka wyruszył z Sędziwuj, opanował cmentarz zambrowski i dotarł aż do Rynku (obecny Plac Sikorskiego). Zacięte natarcie żołnierzy III batalionu doprowadziło do zajęcia wsi Pruszki, wzgórza 133 i cmentarza żydowskiego, gdzie doszło do połączenia z oddziałami 33. Pułku Piechoty.

Około południa losy wojsk niemieckich w Zambrowie wydawały się przesądzone. Ataki wojsk polskich odpierał tylko jeden batalion nieprzyjaciela. Niestety sytuacja zmieniła się, kiedy niemieckie siły zostały wzmocnione. W trakcie walk o Zambrów piechota polska poniosła olbrzymie straty: poległo około 400 polskich żołnierzy, a rannych zostało około 1200, głównie z 71. Pułku Piechoty. W wyniku przewagi ogniowej nieprzyjaciela polskie oddziały musiały wycofać się na pozycję wyjściową.

Następnie podczas bitwy pod Andrzejewem całodobowe natarcie na nieprzyjaciela załamało się w ogniu broni maszynowej i artylerii. 18. Dywizja Piechoty została całkowicie rozbita, do niewoli dostało się ponad 5 tys. oficerów, podoficerów i żołnierzy, których zgrupowano na placu manewrowym koszar 71. Pułku Piechoty w Zambrowie. Nocna masakra bezbronnych jeńców w Zambrowie była jedną z największych zbrodni wojennych tej fazy II wojny światowej.

To tylko skrótowy przebieg działań wojennych w Zambrowie i okolicach w dniu 11 września 1939 r.

W dniu wczorajszym, niedziela 13 września 2009 r. w Zambrowie odbyły się oficjalne obchody związane z 70-ą rocznicą wybuchu II Wojny Światowej i bitwy o Zambrów. O godz. 12.00 w kościele pw. Ducha Św. odprawiona została Msza Święta. Po Mszy poczty sztandarowe, władze samorządowe i delegaci przemaszerowali pod pomnik 71. Pułku Piechoty na ul. Wyszyńskiego, gdzie odbyła się uroczysta zmiana warty i odczytano Apel Poległych. Przedstawiciele władz samorządowych, delegacje ze szkół, stowarzyszeń, partii politycznych, organizacji i różnych instytucji złożyli wieńce i kwiaty pod pomnikiem 71. Pułku.

Najbardziej widowiskowym wydarzeniem była inscenizacja historyczna "Bitwa o Zambrów" połączona z pokazem umundurowania i sprzętu. W inscenizacji wzięło udział 8 grup rekonstrukcyjnych, w sumie niemal 100 osób: Grupa Rekonstrukcji Historycznej "Narew" (33 Pułk Piechoty i Pionier Bataillon 42), Stowarzyszenie Rekonstrukcji Historycznej 51 Pułk Piechoty Strzelców Kresowych z Iłży, Grupa Rekonstrukcji Historycznej "5 Pułk Piechoty Legionów", Grupa Rekonstrukcji Historycznej "9 Pułk Strzelców Konnych" z Grajewa, Grupa Rekonstrukcji Historycznej "2-go Morskiego Pułku Strzelców", Stowarzyszenie Historyczne "Prusy" z Malborka, Grupa Rekonstrukcji Historycznej „Batalion Tomaszów” oraz Grupa Rekonstrukcji Historycznej „17 Infanterie Division” z Kozienic. W inscenizacji udział wzięli również aktorzy z Teatru Form Różnych z Zambrowa oraz 10-o osobowa grupa wolontariuszy z LO. Narratorem podczas inscenizacji był Dariusz Grabowski, v-ce dyrektor i nauczyciel historii z MG1. Bardzo dokładnie opowiedział opracowaną przez siebie szczegółową historię działań wojennych związanych z bitwą o Zambrów. Dla wielu mieszkańców Zambrowa była to pierwsza okazja do poznania tragicznej historii naszego miasta.

Widowiskowa inscenizacja przyciągnęła na dawny dworzec towarowy PKP w Zambrowie prawdziwe tłumy widzów. Odkąd prowadzimy Portal, na żadnej imprezie w mieście nie widzieliśmy tak dużej liczby widzów. Gratulacje należą się więc pomysłodawcy i organizatorom. Było na co popatrzeć! Prawdziwe mundury, konie, rekwizyty, zaangażowani emocjonalnie wykonawcy i efekty pirotechniczne. Wszystko dopracowane w najmniejszym szczególe. Jedną rzeczą na jaką mogli narzekać widzowie była słaba widoczność pola bitwy, spowodowana olbrzymią ilością widzów.

Pomysłodawcą zorganizowania inscenizacji bitwy o Zambrów był młody mieszkaniec Zambrowa - Przemysław Godlewski, który od dwóch lat jest członkiem Grupy Rekonstrukcji Historycznej "Narew". To on zwrócił się z pomysłem organizacji takiej inscenizacji do burmistrza. Całość pomógł skoordynować i zorganizować Miejski Ośrodek Kultury w Zambrowie.

Polecamy:
:: Gloria Victis w kościele pw. Ducha Św.
:: Chociaż ponieśli klęskę, to w naszych sercach odnieśli zwycięstwo (uroczystości w Łętownicy)
:: Promocja nowej książki historycznej i wernisaż wystawy
:: Uroczystości pod pomnikiem w Wądołkach
:: Kawalerzyści stacjonują w Zambrowie. Można zwiedzać ich obóz
:: Kamienie pamięci – znajdź bohatera Września
:: Półmetek prac nad projektem "Mieszkam w bloku wyjątkowym”
:: Angelo znów odwiedził swoich wybawców
:: Przeżyła „piekło na ziemi”
:: Zostań sponsorem "fragmentu historii Zambrowa"