:-(

Wygląda na to że masz Adblocka. Utrzymujemy się z reklam żeby móc dostarczyć Ci wiadomości z Twojego regionu za które nie musisz płacić, czy mógłbyś rozważyć jego wyłączenie?



teraz 2°C
powietrze Dobre
książki publikacje, Starszy Szabas - zdjęcie, fotografia
Portal zambrow.org 16/07/2007 00:00

Dziś, w ramach naszego nowego cyklu „Starszy Brat” publikujemy trzecią część opowieści Janusza Kuleszy o losach Żydów z Zambrowa.

Od autora.
Żydzi są naszymi starszymi braćmi w wierze. Do Polski przybyli już w średniowieczu. Zaadaptowali się tu bardzo szybko, znajdując dogodne miejsce dla swojej egzystencji. Polska była bowiem „państwem bez stosów”. W niedługim czasie okazało się, że kasa królewska „stoi” na żydowskich pieniądzach. Do Zambrowa przybyli z pobliskiej Jabłonki w latach 60-tych XVII w. Zasiedlenia ich dokonała tamtejsza gmina żydowska, tam też chowano pierwszych Żydów z Zambrowa. Jacy byli? Co po nich zostało? Dzisiaj jedynie zdewastowany kirkut i wspomnienia. Oto kilka z nich, spisanych na podstawie wspomnień Zambrowiaków.

Janusz Kulesza


Szabas

Każdy piątkowy dzień dla społeczności Żydów zambrowskich były przygotowaniem do nadchodzącego szabasu. Szykowano na dwa dni posiłki, które umieszczano w kamiennych, szczelnych garnkach, a następnie chowano do piekarnika kuchennego. Tak jak w domu, tak i wokół niego, robiono porządki. Kiedy zaszło słońce, z synagogi „Czerwonej” na Rynek wychodził Żyd, który pełnił w synagodze uprzywilejowaną funkcję. On to, stając z uniesioną do góry głową, wydawał po trzykroć okrzyk – „kum szararaj!” Robił to jeszcze kilka razy, zmieniając miejsce. Oznaczało to rozpoczęcie szabasu. Żydzi w pośpiechu zamykali sklepy i kramy. Każdy szedł do swojego domu. Jeszcze tego wieczoru mężczyźni, odświętnie ubrani, udawali się na godzinną modlitwę do synagogi, po czym wracali do domów na wieczerzę. Zasiadano całymi rodzinami do stołu. Był on przykryty białym obrusem, na którym stała menora. Na niej znajdowały się białe świece zwane szabasówkami. Zapalenie owych świec oznaczało rozpoczęcie wieczerzy. Tej symbolicznej czynności dokonywały zawsze kobiety, ubrane w tradycyjny szal. Po chwili na stole pojawiały się potrawy: gotowany karp lub szczupak (zamożniejsi Żydzi jedli ryby w galarecie) do tego bułka zwana „chałą”, kawa lub herbata, ciasto o nazwie „łekach” oraz ciasteczka domowej roboty. Ulubioną potrawą był tzw. „cymes” czyli odpowiednio przygotowana marchewka oraz gęsie szyjki nadziewane mąką, jajkami, przyprawami korzennymi, tłuszczem gęsim i solą. Posiłkowi towarzyszyły modlitwy i rozmowy rodzinne.

Sobota była dniem, w którym Żydzi się nawzajem odwiedzali i gościli. Na ulicach można było spotkać spacerujących mężczyzn. Szabas kończył się w sobotę po zachodzie słońca. Podczas niego obowiązywał zakaz wykonywania jakichkolwiek prac. Często zdarzało się, że Żydzi prosili swoich sąsiadów, chrześcijan, o wykonanie takiej czy innej czynności np. palenie w piecu. Bywało, że częstowali ich szabasowym posiłkiem.




Poniżej zamieszczamy zbiór linków do wszystkich części wcześniej publikowanych cykli: „Zapach Mojego Domu” i „Most do Przeszłości” oraz linki do poprzednich części cyklu opowiadań o losach Żydów z Zambrowa „Starszy Brat”.


STARSZY BRAT:
Cz. 2. Święto Trąbek
Cz. 1. Znak krzyża


ZAPACH MOJEGO DOMU:
O tym jak powstało Miasto Zambrów
O tym, jak powstała nazwa Czerwony Bór
Legenda o Pysznym Janku
O dzikiej świni w Zambrowie
Ambasada
Kaplica na cmentarzu
Kara
Krajobraz po zamachu
O Henryku Chęcińskim
O Jankielu Manesie
O Tadeuszu Horochu
O tym, jak kobyła Baśka trafiła na bal weterynarzy
O tym, jak zginęła trybuna w Zambrowie
Opowieść Tadeusza Andrzeja Klimaszewskiego
Rok 1920
Święta Barbara


MOST DO PRZESZŁOŚCI
Kiedy umiera człowiek, ginie biblioteka
Epizod
O wieżach z kościoła pod wezwaniem Świętej Trójcy
Ślub Raisy Jabłonki
W letni poranek
Włoski ślad w Zambrowie
Wacław von Horoch
August Kaüfman
Kino "Modern"
Kino "Słońce"
Gordon
Na zambrowskim rynku
Z historii 71 Pułku Piechoty
Spółdzielnia Mleczarska „Zambrowianka” w Zambrowie
Reklama

Starszy Brat - cz. 3 - Szabas komentarze opinie

Dodajesz jako: |
Reklama

Ogłoszenia PREMIUM

Pomcnik kucharza sushi

Restauracja Ashi Sushi poszukuje osób na stanowisko pomocnik kucharza sushi. Od kandydata wymagamy chęci do pracy, pozytywnego nastawienia oraz..


Zaginął pies . Nagroda za

Szukamy zaginionego psa . Naroda!!!!!


Franczyzobiorca sklepu Żabka.

Zacznij prowadzić własny biznes z Żabką! Współpraca oparta na naszym doświadczeniu i Twojej przedsiębiorczości. Nasza oferta franczyzowa..


Ekogroszek EXTRA PREMIUM +.

Parametry: -wartość opałowa 26-28 MJ/kg - zawartość popiołu ok 6% -granulacja 8mm-25mm -zawartość siarki 0,45% Transport HDS lub winda.Warunki..


Nowa kablówka telewizja w

Pakiety z Internetem już od 55zł, bez talerza, bez zawieszania się, w pełni cyfrowa kablówka na światłowodach. Sprawdź:..


ARDOM – solidne okna, drzwi,

Okna - PCV, aluminiowe, drewniane, dachowe, drzwi zewnętrzne i wewnętrzne, bramy garażowe, rolety zewnętrzne i wewnętrzne, moskitiery, parapety..


KOMINKI KOMPLEKSOWO

*Sprzedaż i montaż wkładów kominkowych *W ofercie także biokominki i kominki elektryczne-idealne rozwiązanie do mieszkań w bloku i pomieszczeń bez..


Rover 75 2.0 full opcja

Sprzedam Rovera 75 2.0 diesel full opcja. Auto z 2002 roku w bardzo dobrym stanie, 2 komplety kół aluminiowych. Więcej info pod nr tel 798012310


Rozbiórki Zambrów wyburzenia

Wykonujemy wyburzenia i rozbiórki budynków gospodarczych, przemysłowych i rolniczych (w tym obór rolniczych) na terenie Zambrowa, Szumowa, Kołak..


Pranie tapicerki meblowej i

Oferuję -pranie tapicerki (samochodowej,meblowej,itp...) -pranie dywanów i wykładzin. -czyszczenie różnego typu:kanap,wypoczynków,krzeseł itp....


SERWIS KOMPUTEROWY SPEEDCOMP

Zajmujemy się profesjonalnym serwisem: - KOMPUTERÓW - TELEWIZORÓW - TELEFONÓW - oraz wielu innych URZĄDZEŃ ELEKTRONICZNYCH Instalacja i..


Szybkie kursy Prawa jazdy z

Oferujemy szybkie kursy prawa jazdy wszystkich kategorii z egzaminem w Łomży. Nasze ośrodki: Łomża, Zambrów, Wysokie Mazowieckie, Czyżew , Jedwabne..


Korepetycje, nauka języka

Oferuję pomoc w nauce oraz naukę języka francuskiego


transport maszyn ciągników

Szukasz oferty transportowej w Zambrowie, w okolicy? Zapewniamy sprawną i szybką usługę transportową maszyn, ciągników, lokalny transport..


Krowa wysokocielna

Sprzedam krowy mleczne ponieważ likwiduję gospodarstwo


Rover 75 2.0 full opcja

Sprzedam Rovera 75 z 2002 roku, dwa komplety kół aluminiowych. Więcej info pod nr tel 798012310


Usługi Minikoparką

Kompleksowe Usługi Minikoparką Szybko i solidnie. Polecam i Zapraszam. tel. 728 349 576


Działka 8230m2, Głębocz

City-Biuro Nieruchomości posiada w ofercie: Działka o powierzchni 8230m2 położona w miejscowości Głębocz Wielki, gmina Szumowo, powiat zambrowski...


Piasek Zambrów - transport

Sprzedajemy piasek, żwir, czarnoziem, kruszywo drogowe i inne kruszywa. piach, kruszywa z transportem w Zambrowie, Kołakach, Szumowie, Rutkach i..


Usługi koparką Zambrów

Świadczymy usługi koparką oraz koparko ładowarką w Zambrowie, Szumowie, Kołakach Kościelnych i Rutkach oraz okolicy. Cały powiat zambrowski. Nasi..


Naprawa komputerów i laptopów,

Zajmujemy się profesjonalnie: - naprawą komputerów - naprawą laptopów - naprawą telefonów - naprawą tabletów - naprawą nawigacji - naprawą..


Praca w lokalu

Przyjmiemy do pracy dwie osoby w Pizzerii Perfetto do pracy na kuchni oraz do wypieku pizzy (doświadczenie nie jest wymagane - wszystkiego..


Zgubiono prawo jazdy, nagroda

Zgubiono prawo jazdy. Nagroda gwarantowana 517315233


Usługi maszynami budowlanymi

Świadczy usługi maszynami budowlanymi, tj. koparki, koparko-ładowarki, wywrotki. Posiadamy w swojej ofercie na sprzedaż materiały budowlane tj...


Wynajmę mieszkanie na Raginisa

Witam serdecznie. Poszukuję do wynajęcia mieszkanie max dwu pokojowe na osiedlu Raginisa. (nie parter) Czym się wyróżniam jako dobry lokator: +..


Opel Vectra C

Sprzedam Opla Vectrę C 2.2 GTS 2002r ważne OC i BT, nie odpala. Więcej info pod nr tel 508554392 - nie odpowiadam na smsy


SPECJALISTA DS. SPRZEDAŻY I

Osoba zatrudniona na tym stanowisku będzie odpowiedzialna za: - obsługę klienta w oddziale - nawiązywanie i utrzymywanie z klientami długotrwałych..


Światłowodowy Internet w

Internet bez zawieszania, gwarancja prędkości, szybko, solidnie. Sprawdź nas w blokach: https://arcynet.pl/internet-do-bloku-24m/ albo w domkach..


Ocieplanie Poddaszy Pianą Pur

Docieplamy natryskowo pianą otwarto i zamknięto komórkową: poddasza,magazyny, hale,garaże,fundamenty itp. Główne zalety piany to:brak mostków..


Działka rolno-budowlana 1,70

City-Biuro Nieruchomości posiada w ofercie sprzedaży: Działka gruntu o powierzchni 1, 70 ha położona w we wsi Krajewo Korytki, gmina Zambrów...


Jodła Kaukaska Choinka Drzewko

Sprzedaż Jodły Kaukaskiej na targowisku miejskim w Zambrowie w dniach od 13.12 do 24.12 w godz. 7 - 13. Drzewka Bożonarodzeniowe od 1.5m nawet do..


sprzedam akordeon

Sprzedam akordeon Royal Standard


Kalendarz

Najbliższe imprezy
Reklama
 Reklama

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z 27 kwietnia 2016 roku tzw. RODO. Nowe prawo nakłada na nas obowiązek uzyskania Twojej zgody na przetwarzanie przez nas danych osobowych w plikach cookies

Oświadczam, iż zapoznałem sie z Polityką prywatności i zgadzam się na zapisywanie i przechowywanie w mojej przeglądarce internetowej tzw. plików cookies oraz na przetwarzanie zaszyfrowanych w nich danych osobowych pozostawianych w czasie korzystania z innych stron internetowych, serwisów oraz parametrów zapisywanych w plikach cookies w celach marketingowych, w tym na profilowanie i w celach analitycznych przez zambrow.org, oraz ZAUFANYCH PARTNERÓW.

Administratorzy danych / Podmioty którym powierzenie przetwarzania powierzono

MARKOMP z siedzibą w Zambrów 18-300 , Bema 2B

Cele przetwarzania danych

1.marketing, w tym profilowanie i cele analityczne
2.świadczenie usług drogą elektroniczną
3.dopasowanie treści stron internetowych do preferencji i zainteresowań
4.wykrywanie botów i nadużyć w usługach
5.pomiary statystyczne i udoskonalenie usług (cele analityczne)


Podstawy prawne przetwarzania danych


1.marketing, w tym profilowanie oraz cele analityczne – zgoda
2.świadczenie usług drogą elektroniczną - niezbędność danych do świadczenia usługi
3.pozostałe cele - uzasadniony interes administratora danych


Odbiorcy danych

Podmioty przetwarzające dane na zlecenie administratora danych, w tym podmioty ZAUFANI PARTNERZY, agencje marketingowe oraz podmioty uprawnione do uzyskania danych na podstawie obowiązującego prawa.

Prawa osoby, której dane dotyczą

Prawo żądania sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania danych; prawo wycofania zgody na przetwarzanie danych osobowych. Inne prawa osoby, której dane dotyczą.

Informacje dodatkowe

Więcej o zasadach przetwarzania danych w "Polityce prywatności"